آگاهىهايى در پيوند با ديگر مناطق نيز در آن آورده شده است . ارزش بنيادى اين تاريخ‌نگارى كه نويسنده‌اش آن را احياء الملوك نام نهاده - و خود عنوان درخور نگرشى است - ارائه آگاهىهاى بسنده دربارهء اوضاع سياسى ، اجتماعى و اقتصادى سيستان در اين روزگار است كه وقايع مربوط به سيستان را تا سال 1028 ق / 1619 م گزارش كرده است . شايد بتوان گفت كه اثر مهمّ ديگر تاريخ‌نگارى عصر صفويان ، يعنى قصص الخاقانى نوشتهء ولى قلى شاملو ، تا اندازهء زيادى آگاهىهاى پژوهشگران دربارهء رويدادهاى ملوك سيستان را تا پايان سدهء يازدهم هجرى قمرى / هفدهم ميلادى تكميل مىكند . احياء الملوك يك تاريخ‌نگارى برجسته دربارهء سيستان و نمونه‌اى بديع از تاريخ‌نگارى ملوك نيمروز به شمار مىرود . در ميان آثار تاريخ‌نگارى روزگار صفويان ، احياء الملوك ازاين‌رو اهميّت دارد كه عمدتا دربارهء سيستان است . چنان كه اشاره شد ، در ديگر آثار تاريخ‌نگارى اين روزگار ، چه آثارى كه جنبهء همگانىتر براى اين دوره دارند و چه آنهايى كه صرفا به رويدادهاى روزگار يك فرمانرواى صفوى مىپردازند ، اشاره‌هاى مربوط به سيستان نارسا و كم است . بنابراين ، احياء الملوك كه نمايانگر ادامهء سنّت تاريخ‌نگارى ملوك سيستان به شمار مىرود ، براى سيستان‌شناسى اهميّت ويژه دارد . اين ادّعا كه ملوك نيمروز همواره سنّت تاريخ‌نويسى داشته‌اند از متن احياء الملوك و نوشته‌هاى ملك شاه حسين تأييد مىگردد . گذشته از كتاب تاريخ سيستان « 1 » ، ملك شاه حسين سيستانى ، نويسندهء احياء الملوك ، از چند كتاب ياد مىكند كه خود تأييدى بر ادّعاى سنّت تاريخ‌نويسى ملوك سيستان است . او مىنويسد : « سيستان شهرى است از بناهاى قديم . . . و حالات و وقايع سلاطين و ملوك

--> ( 1 ) . تاريخ سيستان ، تأليف در حدود 445 - 725 ق ، به كوشش ملك الشّعرا ( بهار ) ، چاپ دوم ، كلالهء خاور ، تهران 1366 . اين متن به تازگى به‌گونه‌اى ويرايش شده و نشر يافته است كه بيشتر به كار مبتديان و كم‌حوصلگان اهل تاريخ مىآيد ، مشخصات اين ويرايش چنين است : تاريخ سيستان ، نوشته به نيمهء قرن پنجم هجرى ، ويرايش جعفر مدرّس صادقى ، نشر مركز ، تهران 1373 . متأسفانه ويرايشگر ، بخش مربوط به رويدادهاى پس از سدهء پنجم قمرى را از كتاب حذف و به شيوه‌اى دلبخواهانه متن را آشفته كرده است .